ભારત વિશ્વમાં સૌથી મોટો કઠોળ ઉત્પાદક દેશ તરીકે જાણીતો છે પરંતુ તેના ,સાથે જ આપણે કઠોળના સૌથી મોટા આયાતકાર પણ છીએ. દરમિયાન સરકાર એવા ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન પણ આપી રહી છે, જેઓ કઠોળની ખેતી કરી રહ્યા છે જેથી કઠોળના સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવી શકાય અને કઠોળ માટે બીજા દેશો પર ભારતની નિર્ભરતાને ઓછો કરવામાં આવી શકાય. પરંતુ તેમાં કોઈ વધુ ફેરફાર સરકારને જોવામાં આવી રહ્યો નથી. તેથી કરીને હવે ભારત સરકારે તુવેર, મસૂર અને અડદની ભાવ સહાય યોજના હેઠળ 100 ટકા ખરીદવાની મંજૂરી આપી દીધી છે, જેની જવાબદારી સરકાર ઘણી એજન્સીઓના ખભે મુક્યો છે.
આવનારા 4 વર્ષ માટે થશે ખરીદી
સરકારે 2025ના બજેટમાં પણ જાહેરાત કરી છે કે દેશમાં કઠોળમાં આત્મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરવામાં આવશે. આ માટે, સરકાર આગામી ચાર વર્ષ સુધી કેન્દ્રીય નોડલ એજન્સીઓ દ્વારા રાજ્યમાંથી તુવેર (અરહર), અડદ અને મસૂરના ઉત્પાદનના 100% ખરીદી કરવાનું ચાલુ રાખશે.કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે તુવેર (અરહર), મસૂર અને અડદની કુલ ખરીદીને મંજૂરી આપી છે જેમાં અનુક્રમે ૧૩.૨૨ LMT, ૯.૪૦ LMT અને ૧.૩૫ LMTનો જથ્થો મળશે. તેમણે ખરીફ 2024-25 સીઝન માટે ભાવ સહાય યોજના હેઠળ આંધ્રપ્રદેશ, છત્તીસગઢ, ગુજરાત, હરિયાણા, કર્ણાટક, મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, તેલંગાણા અને ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યોમાં કુલ 13.22 LMT તુવેર (અરહર) ની ખરીદીને મંજૂરી આપી છે.
આ એજન્સીઓ કઠોળ ખરીદશે
તમને જણાવી દઈએ કે આંધ્રપ્રદેશ, ગુજરાત, કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર અને તેલંગાણામાં ખરીદી શરૂ થઈ ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં, ૧૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં, આ રાજ્યોમાં કુલ ૧.૩૧ LMT તુવેર (અરહર) ખરીદવામાં આવી છે, જેનો લાભ આ રાજ્યોના ૮૯,૨૧૯ ખેડૂતોને મળ્યો છે. અન્ય રાજ્યોમાં પણ ટૂંક સમયમાં તુઆર (અરહર) ની ખરીદી શરૂ થશે. નાફેડના ઈ-સમૃદ્ધિ પોર્ટલ અને એનસીસીએફના સંયુક્ત પોર્ટલ પર પૂર્વ-નોંધાયેલા ખેડૂતો પાસેથી પણ તુવેર ખરીદવામાં આવે છે. ભારત સરકાર NAFED અને NCCF નામની કેન્દ્રીય નોડલ એજન્સીઓ દ્વારા ખેડૂતો પાસેથી તુવેર દાળની 100 ટકા ખરીદીની વ્યવસ્થા કરવા તૈયાર છે.
ખરીદી સીધી MSP પર કરવામાં આવે છે.
તે જ સમયે, ભારત સરકારે 15મા નાણા પંચના સમયગાળા દરમિયાન 2025-26 સુધી સંકલિત પ્રધાનમંત્રી અન્નદાતા આય સંરક્ષણ અભિયાન (પીએમ-આશા) યોજના ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી છે. સંકલિત PM-AASHA યોજના ખરીદી કામગીરીને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે ચલાવવામાં આવી છે, જે ખેડૂતોને તેમના ઉત્પાદન માટે નફાકારક ભાવ મેળવવામાં મદદ કરશે, પરંતુ ગ્રાહકોને પોષણક્ષમ ભાવે તેમની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરીને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની કિંમતમાં થતી અસ્થિરતાને પણ નિયંત્રિત કરશે.