కంది పంట, మన దినసరి ఆహారంలో ప్రోటీన్లకు ప్రాథమిక వనరుగా నిలుస్తుంది. అంతేకాకుండా, ఇది పోషకాహారం కావడమే కాదు, వ్యవసాయంగా కూడా నైట్రోజన్ను నేలలో స్థిరపరిచే శక్తివంతమైన పంట. అయితే, ఈ పంటను తెగుళ్లు, పురుగులు బాగా ప్రభావితం చేస్తుంటాయి. సమగ్ర సస్యరక్షణ (Integrated Pest Management – IPM) పద్ధతులను పాటించడం వల్ల రైతులు దిగుబడిని పెంచుకోవచ్చు, ఖర్చులను తగ్గించుకోవచ్చు, పర్యావరణాన్ని కాపాడుకోవచ్చు.
ఈ నేపథ్యంలో కంది పంటకు వచ్చే ప్రధాన పురుగులు, వాటి నివారణకు తీసుకోవలసిన చర్యలపై సమగ్ర అవగాహన ఈ కథనంలో అందించడమైనది.
కంది పంటపై ప్రభావం చూపే ప్రధాన హానికర పురుగులు
- పచ్చదోమ (Green Leaf Hopper), దీపపు పురుగులు (Leaf Folder), ఆకుముడుత పురుగులు (Aphids):
ఇవి పూతకు ముందు దశలో ఆకుల నుంచి రసాన్ని పీల్చి, మొక్క ఎదుగుదలలో ఆటంకం కలిగిస్తాయి.
- పెనుబంక పురుగులు (Hairy Caterpillars):
ఇవి గుంపులుగా చేరి ఆకులు, కొమ్మలు, పూత, కాయలను తినడం వల్ల మొక్కల జీవనం దెబ్బతింటుంది.
- శెనగ పచ్చపురుగు (Helicoverpa armigera):
పూత దశలో తెల్ల గుడ్లను పెడుతుంది. ఆ తరువాత బయటకు వచ్చే పిల్ల పురుగులు పుష్పాలు, ఆకుల హరితభాగాలు, కాయలను తింటాయి.
- మచ్చల పురుగు, కాయ తొలుచు ఈగ (Maruca vitrata):
ఇవి పూత కాయలను నాశనం చేసి దిగుబడిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపిస్తాయి.
సమగ్ర సస్యరక్షణ చర్యలు (IPM Steps)
1. నాణ్యమైన విత్తనాల ఎంపిక:
- తెగుళ్లకు, పురుగులకు తట్టుకునే రకాలైన ICPL-8863, లక్ష్మీ PRG-100, LRG-30 వంటి రకాల్ని ఎంపిక చేసుకోవాలి.
- ఒకే ప్రాంతంలో ఒకే రకాన్ని విత్తడం ద్వారా పురుగుల ఉధృతి తగ్గించుకోవచ్చు.
2. అంతర పంటల ద్వారా నివారణ:
- జొన్న, పెసర, మినుము వంటి పంటలను మధ్యకాలిక కంది రకాలతో అంతరపంటలుగా వేసితే, పచ్చపురుగు, మచ్చల పురుగు, పెంకు పురుగుల నియంత్రణ సాధ్యం అవుతుంది.
- అంతరపంటలు సహజ శత్రువులకు వాతావరణాన్ని అందించడంలో సహాయపడతాయి.
3. పక్షుల సహాయంతో పురుగుల నియంత్రణ:
- ప్రతి ఎకరాలో 6–7 పక్షి నివాసాలను ఏర్పాటు చేయాలి.
- మైనాలు, కాకులు, కొంగలు పురుగులను తింటాయి. ఇవి పూత దశకు ముందే ఏర్పాటు చేయాలి.
4. లింగ ఆకర్షక బుట్టలు (Pheromone Traps):
- ప్రతి ఎకరాకు 2 బుట్టలు ఏర్పాటు చేయాలి.
- శెనగ పచ్చపురుగు మగ పురుగులను ఆకర్షించి, పెరుగుదలపై ముందస్తుగా అంచనా వేసుకోవచ్చు.
5. హస్త నియంత్రణ (Hand Picking):
- ఉదయం 6–8 గంటల మధ్య పురుగులు నిశ్చలంగా ఉంటాయి.
- చేతికి గ్లౌజులు లేదా పాలిథిన్ కవర్ ధరించి పురుగులను ఏరి నాశనం చేయాలి.
6. శెనగపచ్చ పురుగుల నియంత్రణ కోసం సాధనాలు:
- గోనెసంచి లేక టార్పాలిన్ను మొక్కల మధ్య పరచి, మొక్కలను కుదిపితే పురుగులు పడతాయి.
- వీటిని ఏరి నాశనం చేయవచ్చు లేదా వైరస్ ద్రావణం తయారీలో ఉపయోగించవచ్చు.
7. బయోపెస్టిసైడ్ పిచికారి:
- SPV వైరస్ ద్రావణం (500 లార్వాలకు సరిపడే మోతాదులో)
- ఈ ద్రావణంలో అరకిలో బెల్లం, 75 మి.గ్రా రాబిన్ బ్లూ లేదా బొగ్గు పొడి 10 లీటర్ల నీటిలో కలిపి సాయంత్రం పిచికారి చేయాలి.
8. వేప ఆధారిత చికిత్సలు:
- 10 కిలోల వేప గింజల పొడిని 200 లీటర్ల నీటిలో కలిపి (5%) పిచికారి చేయాలి.
- లేదా ఎండు వేప గింజలను ముద్దగా చేసి, రాత్రంతా నీటిలో నానబెట్టి翌 రోజు వేప కషాయం తయారు చేసి పిచికారి చేయాలి.
9. వేపనూనె ద్రావణం:
- 5 మి.లీ. వేపనూనె + 5 గ్రా. సబ్బుపొడి + 1 లీటరు నీరు మిశ్రమాన్ని కాయ తొలుచు పురుగుల నియంత్రణకు పిచికారి చేయాలి.
10. రసాయనిక మందుల వాడకం – చివరి దశలో మాత్రమే:
- అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఎండోసల్ఫాన్ (2 మి.లీ/లీటరు) మోతాదులో పిచికారి చేయాలి. ఇది చివరి ప్రయోజనంగా మాత్రమే వినియోగించాలి.
రైతులారా, కంది పంటను పురుగుల నుండి కాపాడటానికి మీకు సమగ్ర మార్గదర్శకత ఇచ్చే విధంగా ఈ సస్యరక్షణ చిట్కాలు రూపొందించబడ్డాయి. మానవహిత, పర్యావరణహిత పద్ధతులు మొదట పరిగణనలోకి తీసుకోవడం ద్వారా మీ పంటలపై వ్యయభారం తగ్గుతుంది, దిగుబడి పెరుగుతుంది. ఒకే సమయంలో రసాయనిక మందులపై ఆధారపడకుండా, సేంద్రియ మరియు జీవ సస్య రక్షణ చర్యలపై దృష్టి పెడితే భవిష్యత్ వ్యవసాయాన్ని స్థిరంగా ఉంచవచ్చు.