భారతదేశంలో వరి ప్రధాన ఆహార ధాన్యంగా కొనసాగుతోంది. అయితే, సంప్రదాయ సాగు పద్ధతులు నీటి అధిక వినియోగం, అధిక విత్తన అవసరం, కలుపు నియంత్రణ సమస్యలు, పెరుగుతున్న ఖర్చులు వంటి సమస్యలను కలిగిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో "శ్రీ పద్ధతి" (SRI - System of Rice Intensification) అనే నూతన సాగు విధానం రైతులకు ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. ఇది తక్కువ విత్తనంతో, తక్కువ నీటితో, తక్కువ ఖర్చుతో అధిక దిగుబడిని అందించే మెరుగైన కూడిన పద్ధతి.
శ్రీ పద్ధతిలో కీలకమైన అంశాలు
లేతనారు నాటడం – అధిక పిలకల రహస్యం
శ్రీ పద్ధతిలో 8 నుంచి 12 రోజుల వయస్సు కలిగిన, రెండు ఆకుల దశలో ఉన్న నారును మాత్రమే నాటాలి. ఇది మొక్కలకు అధిక సంఖ్యలో పిలకలు వేయటానికి దోహదపడుతుంది. వేర్లు గట్టిగా నేలలో పరచుకుని, మొక్క బలంగా పెరుగుతుంది.
జాగ్రత్తగా నాటడం – ఆరోగ్యకర వృద్ధికి దోహదం
నారుమడి నుండి మొక్కను వేర్లతో సహా సురక్షితంగా తీసి, పొలంలో పైపైనే నాటాలి. లోతుగా నాటరాదు – దీని వల్ల పీకేటప్పుడు మొక్కకు తీవ్రంగా నష్టం జరుగుతుంది. సరిగ్గా నాటితే మొక్క బాగా స్థిరపడుతుంది, వేగంగా పెరుగుతుంది.
దూరం దూరంగా నాటడం – పెరుగుదలకు వీలు
ప్రతి మొక్కకు చుట్టూ 25 సెం.మీ. దూరం ఉండేలా నాటాలి. ఈ పద్ధతి వల్ల:
- ప్రతీ మొక్కకు తగినవాటి పోషకాలు, వెలుతురు, ఆక్సిజన్ అందుతుంది.
- ఎక్కువ పిలకలు రావడంతో అధిక దిగుబడి లభిస్తుంది.
కలుపు నివారణ – పచ్చిరొట్టగా మారే కలుపు
శ్రీ పద్ధతిలో నీరు నిల్వ లేకుండా ఉండే విధంగా పొలాన్ని నిర్వహిస్తారు. దీంతో కలుపు మొక్కలు వేగంగా పెరుగుతాయి. ఇవి నియంత్రించేందుకు రోటరీ/కోనో వీడర్ ను ఉపయోగించి:
- నాటిన 10వ రోజు మొదలుకుని ప్రతి 10 రోజులకోసారి నేలను కలియబెట్టాలి.
- కలుపు మొక్కలు నేలలో కలిసిపోయి పచ్చిరొట్టగా మారతాయి.
- ఇది భూసారం పెంపుదలకి తోడ్పడుతుంది.
రెండుసార్ల కంటే ఎక్కువ రోటరీ వీడర్ వాడితే, ప్రతి సారి హెక్టారుకు 2 టన్నుల అదనపు దిగుబడి సాధ్యమవుతుంది.
నీటి యాజమాన్యం – తడిగా, కాని నిల్వ లేకుండా
పొలం ఎప్పుడూ తడిగా ఉండాలి. నీరు నిలిచి ఉండకూడదు. ప్రతి 2 మీటర్లకు ఒక కాలువ ఏర్పాటు చేయాలి. పొలం మధ్యమధ్యలో ఆరినప్పుడు నీరు జత చేస్తే, వేర్లు ఆరోగ్యంగా పెరిగి మొక్క బలపడుతుంది.
సేంద్రియ ఎరువుల ప్రాధాన్యం
శ్రీ పద్ధతిలో సేంద్రియ ఎరువులకు అధిక ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.
- ప్రారంభ దశలో కొంతమేరకు రసాయన ఎరువులు వాడొచ్చు.
- కానీ భవిష్యత్తులో పూర్తిగా సేంద్రియ వ్యవసాయానికి మారేందుకు శ్రీ పద్ధతి సహకరిస్తుంది. దీని ద్వారా భూసారం పెరిగి భవిష్యత్ ఫలితాలు మెరుగవుతాయి.
శ్రీ పద్ధతి Vs సాధారణ పద్ధతి
శ్రీ పద్ధతి ప్రయోజనాలు
- తక్కువ విత్తనం
- తక్కువ నీటి వినియోగం
- తక్కువ ఖర్చు
- అధిక దిగుబడి
- నేల ఆరోగ్యానికి మేలు
- కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపు
శ్రీ వరి సాగు పద్ధతి ఒక సుస్థిరమైన వ్యవసాయ మార్గం. ఇది రైతులకు భౌతికంగా, ఆర్థికంగా, పర్యావరణపరంగా మేలు చేసే పద్ధతి. రైతులు చిన్న ప్రయోగంగా మొదలుపెట్టి, దశలవారీగా శ్రీ పద్ధతిని స్వీకరించాలి. ఇదే మార్గం మన భవిష్యత్ భద్రతకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది.