పండ్ల తోటల సాగు చేసే చిన్న, సన్నకారు రైతులకు ఉద్యాన శాఖ ఆధ్వర్యంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం శ్రద్ధతో పలు ప్రోత్సాహక పథకాలను అమలు చేస్తోంది. ముఖ్యంగా ఐదు ఎకరాలలలోపు పొలాలు కలిగిన రైతులకు మామిడి, జామ, సపోట వంటి శాశ్వత పంటల మొక్కలు అందించడమే కాకుండా, వాటి పెంపకానికి అవసరమైన ఎరువులు, పురుగుమందులు, నీటి వనరులు వంటి అంశాల్లో కూడా ఆర్థిక సహాయాన్ని అందిస్తోంది.
ఈ క్రమంలో మంగళవారం పెద్దహోతూరులో ఉపాధి హామీ పథకం కింద ఏర్పాటైన నీటి గుంతలను పరిశీలించిన డ్వామా పీడీ వెంకట రమణయ్య మాట్లాడుతూ, చిన్న రైతులకు ఉద్యాన పంటల అభివృద్ధికి ప్రభుత్వం అండగా నిలుస్తోందని, తద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో జీవనోపాధి అవకాశాలు మెరుగవుతున్నాయని తెలిపారు.
ఉద్యాన శాఖ అమలు చేస్తున్న ప్రధాన పథకాలు
మిషన్ ఫర్ ఇంటిగ్రేటెడ్ డెవలప్మెంట్ ఆఫ్ హార్టికల్చర్ (MIDH):
ఈ కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకం కింద శాశ్వత మరియు తాత్కాలిక పంటలైన మామిడి, సీట్ ఆరెంజ్, నిమ్మ, ద్రాక్ష, జామ, బొప్పాయి మొదలైన పంటల సాగుకు 40% సబ్సిడీపై నాణ్యమైన మొక్కలు, ఎరువులు, పురుగుమందులు, నీటి సదుపాయాలు అందించబడతాయి.
సెన్నైల్ తోటల పునరుత్తేజన:
పాత, దిగుబడి తక్కువగా ఉన్న మామిడి తోటలను మరల ఉత్పాదకతతో కూడిన తోటలుగా మార్చేందుకు అవసరమైన ప్రూనింగ్ టూల్స్, ఎరువులు, పురుగుమందులు సబ్సిడీపై అందించబడతాయి.
రక్షిత సాగు పథకాలు (షేడ్నెట్, గ్రీన్ హౌజ్):
అధిక విలువ కలిగిన పంటల సాగు కోసం గ్రీన్ హౌజ్, షేడ్నెట్ నిర్మాణానికి ప్రోత్సాహం అందించబడుతుంది. మొక్కల ఉత్పత్తి, మొలక ప్రక్రియ మెరుగుపరచడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
పోస్ట్ హార్వెస్ట్ మేనేజ్మెంట్:
పండ్ల నిల్వ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని కూల్ స్టోరేజీలు, ప్యాక్ హౌస్లు ఏర్పాటు చేయడంపై ప్రోత్సాహం ఉంది.
రైతులకు శిక్షణ, ఎక్స్పోజర్ విజిట్లు:
రైతుల అవగాహన పెంచే ఉద్దేశంతో వివిధ రాష్ట్రాల్లోని ఉద్యానవన ప్రయోగశాలలకి, అభివృద్ధి చెందిన తోటలకు భేటీ చేసే అవకాశాలు కల్పించబడతాయి.
రాష్ట్ర పథకాలు (State Plan):
ఈ పథకం కింద మామిడి, గోవా, బొప్పాయి వంటి పంటల సాగుకు 40% సబ్సిడీతో నాణ్యమైన మొక్కలు, ద్రావణాలు, నీటి సౌకర్యాలు అందించబడతాయి.
పురుగుల నియంత్రణ కార్యక్రమం:
ఉద్యాన పంటల్లో ఒకటైన మిర్చి, కూరగాయల పై పీడకీటకాలను సమగ్రంగా నియంత్రించేందుకు టెక్నికల్ సలహాలు, పురుగుమందులు అందించబడతాయి.
పూల సాగు అభివృద్ధి:
జాస్మిన్, క్రైసాన్థిమమ్, మారిగోల్డ్ వంటి పూల పంటల సాగు విస్తరణకు 50% సబ్సిడీతో సహాయం అందించబడుతోంది.
ప్లాస్టిక్ క్రేట్లు, సిల్పాలిన్, హైడీపీ షీట్ల పంపిణీ:
పంట కోత అనంతరం దిగుబడిని గోధుమలకు భద్రంగా తరలించేందుకు అవసరమైన ఉపకరణాలు 50% సబ్సిడీతో అందించబడతాయి.
రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన (RKVY):
ఈ పథకం కింద హైబ్రిడ్ కూరగాయల విత్తనాలను 50% సబ్సిడీతో పంపిణీ చేస్తారు. అలాగే, శాశ్వత ట్రెల్లీస్, పండల్స్ నిర్మాణానికి కూడా ఆదాయం పెంచే దిశగా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటోంది.
చిన్న రైతులకు వెలుగు చూపే పథకాలు
ఈ ప్రోత్సాహక పథకాలతో చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులు తక్కువ పెట్టుబడితో అధిక ఆదాయం పొందే అవకాశాలు కలుగుతున్నాయి. తక్కువ నీటి వనరులతో సాగు చేసే పండ్ల తోటల ద్వారా తక్కువ లోతులోనే గొప్ప ఫలితాలను పొందవచ్చు. ప్రత్యేకించి నీటి గుంతలు, షేడ్నెట్లు, కోల్డ్ స్టోరేజీల వంటి మౌలిక సదుపాయాలతో రైతులు సుస్థిరంగా వ్యవసాయం సాగించేందుకు దోహదపడుతోంది.
ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలు పల్లె ప్రాంతాల్లో ఉద్యాన పంటల ప్రాధాన్యతను మరింత పెంచుతూ, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తున్నాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. రైతులు ఈ అవకాశాలను వినియోగించుకుని పంటల నాణ్యతను మెరుగుపరచాలని, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అవలంబించాలని సూచిస్తున్నారు.