ఎలుకలు వ్యవసాయ పంటలకు గణనీయమైన నష్టాన్ని కలిగించే ప్రధాన శత్రువులుగా పరిగణించబడతాయి. వ్యవసాయ పొలాల్లో, ముఖ్యంగా వరి, గోధుమ, మక్క, శేణిల వంటి పంటల్లో వీటి ఉధృతి పెరిగితే దిగుబడిపై ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటుంది. ఇవి కేవలం ధాన్యాన్నే కాకుండా, నీటి నాళాలు, దారి ప్రక్కలు, పొలాలకు సంబంధించిన పక్క ప్రదేశాలలో కూడా నివాసం ఉంటూ, విస్తృతంగా వ్యాప్తి చెందుతాయి.
కాబట్టి సమగ్ర ఎలుకల నియంత్రణ కార్యాచరణ ద్వారా దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం సాధించవచ్చు.
ఎలుకల సర్వే – మొదటి ముందడుగు
సమగ్ర ఎలుకల నియంత్రణలో తొలి కీలకమైన చర్యగా ప్రాథమిక సర్వే నిర్వహించబడుతుంది. ఈ సర్వేలో పంట పొలాల్లో ఎలుకల కన్నాలు (burrows) గుర్తించి లెక్కింపు జరుపుతారు. సర్వే ప్రకారం, తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాల్లో హెక్టారుకు సగటున 50 ఎలుకల కన్నాలు ఉండడం వెల్లడైంది. ఇది గణనీయమైన ప్రమాద సూచిక.
ఎలుకల నిర్మూలన కోసం నిర్వహించే కార్యాచరణ
ఎలుకల నివారణకు బ్రోమోడయోలోన్ 0.25% CB అనే నష్టాన్ని కలిగించే మందుతో కలిపిన ఎరను పద్ధతిగా వినియోగించాల్సి ఉంటుంది. ఈ చర్య క్రమబద్ధమైన రోజు వారీ ప్రణాళికతో అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది:
ఎలుకల నివారణ ప్రక్రియ – దశలవారీగా వివరాలు
మొదటి రోజు
- పొలంలో ఎలుకల కన్నాలను గుర్తించడం.
- గుర్తించిన కన్నాలను మట్టితో మూసివేయడం.
లక్ష్యం: గోడల్లో నివసిస్తున్న ఎలుకలు బయటకు రావడానికి దారులు అన్వేషించేలా చేయడం.
రెండవ రోజు
- మొదటి రోజు మూసిన కన్నాల్లో తెరిచి ఉన్నవాటిని గుర్తించాలి (ఇవి యాక్టివ్ burrows).
- ప్రతి అటువంటి కన్నంలో బ్రోమోడయోలోన్ మందు (0.25% CB) తో కలిపిన ఎర (వరి నూకలు + వంట నూనె) 10 గ్రాముల చొప్పున పెట్టాలి.
లక్ష్యం: యాక్టివ్ ఎలుకల నివాసాల్లో వాటికి ఆకర్షణీయమైన ఎరను అందించడం.
ఏడవ రోజు
- మళ్ళీ యాక్టివ్ గా ఉన్న కన్నాలను గుర్తించాలి.
- అదే విధంగా ప్రతి కన్నంలో 10 గ్రాముల చొప్పున బ్రోమోడయోలోన్ ఎర పెట్టాలి.
లక్ష్యం: మందు తీసుకోని లేదా మొదటిసారి తినని ఎలుకలను రెండోసారి ఉద్దేశించి దాడి చేయడం.
15వ రోజు
- మిగిలిన తెరిచి ఉన్న కన్నాలను లెక్కించడం.
- ప్రారంభంలో ఉన్న కన్నాల సంఖ్యతో పోల్చి ఎలుకల నిర్మూలన శాతం లెక్కించాలి.
లక్ష్యం: వ్యూహం ఎంతవరకు విజయవంతమైందో అంచనా వేయడం.
కేవలం పొలాల్లో కాకుండా – సమగ్ర వ్యూహం అవసరం
ఎలుకలు కేవలం పంట పొలాల్లోనే కాకుండా —
- రోడ్ల ప్రక్కన
- కాలువల వెంట
- పోరంబోకు భూముల్లో కూడా నివసిస్తాయి.
కాబట్టి, పల్లె స్థాయిలో రైతులందరూ ఒకే రోజు, ఒకే విధంగా కార్యాచరణ చేపట్టాలి. ప్రతి ప్రాంతంలో బ్రోమోడయోలోన్ 0.25% CB ఎరను పద్ధతిగా వినియోగించాలి.
ఎర తయారీ విధానం
ఈ మిశ్రమాన్ని చిన్న కాగితపు పొట్లాలలో మడిచి, ఎలుక కన్నాల్లో పెట్టాలి.
సమగ్ర యాజమాన్యంతో విజయం సాధ్యం
- సమగ్ర సస్యరక్షణ (IPM)లో భాగంగా ఎలుకల నిర్మూలన కార్యక్రమం తీసుకుంటే,
- దిగుబడి పెరుగుతుంది
- నష్టాలు తగ్గుతాయి
- చెదపురుగులకు నివాసం ఉండే పరిస్థితి తగ్గుతుంది
ఎలుకల నివారణ అనేది ఒకసారి చేసేవి కాదు, నిరంతరంగా పర్యవేక్షించి, స్థానికంగా సమన్వయం చేసుకునే చర్యల ద్వారా మాత్రమే మంచి ఫలితాలను ఆశించవచ్చు.